Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) HAGB kararlarının kötü muamele yasağını ihlal ettiğine dair içtihadı, özellikle 'Devletin pozitif yükümlülüğü' ve 'usul yükümlülüğü' kavramları bağlamında nasıl açıklanmıştır? Bu yükümlülüklerin kapsamı nedir?

AYM'nin HAGB kararlarının kötü muamele yasağını ihlal ettiğine dair içtihadı, Devletin kötü muamele yasağının garantörü olması sebebiyle koruma yükümlülüğünü (pozitif yükümlülük) temel alır. Bu pozitif yükümlülük, Devletin hem hukuki ve hem de fiili tedbirleri almasını gerektirir. Özelde ise, 'usul yükümlülüğü' olarak ortaya çıkar. Usul yükümlülüğü, devlete her türlü fiziksel ve ruhsal saldırı olaylarında 'sorumluların belirlenmesi ve gerektiği takdirde cezalandırılmalarını sağlayacak etkili resmi bir soruşturma yapmak' yükümlülüğü yükler. Bu yükümlülüğün bir unsuru olarak, tespit edilen sorumlulara fiilleriyle orantılı cezaların verilmesi ve mağdur açısından uygun giderimin sağlanması gerekmektedir. AYM, Yerel Mahkemenin cinsel saldırı eylemi karşısında HAGB kararı vermesini, Devletin bu pozitif ve usul yükümlülüğünü ihlal ettiğini çünkü bu kararın, 'bireylerin kötü muamele yasağına karşı korunması amacıyla alınan caydırıcı yasal önlemleri etkisiz kıldığı' gerekçesiyle Anayasa'nın 17. maddesinin 3. fıkrasının ihlali olduğuna karar vermiştir. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/hagb-kararinin-kotu-muamele-yasagini-ihlal-ettigine-iliskin-aym-karari, IV. Anayasa Mahkemesi’nin Değerlendirmesi bölümü)