Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.310 uyarınca feragat ve kabulün zamanı ne zaman gerçekleşir ve bu işlemlerin hukuki sonuçları nelerdir? Sosyal güvenlik hakkından kaynaklanan davalarda feragat mümkün müdür?

HMK'nın 310. maddesine göre, feragat ve kabul, 'hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir.' HMK 309/2'ye göre feragatin geçerliliği karşı tarafın muvafakatine bağlı değildir ve HMK 311'e göre 'kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur.' Bu işlemler tek taraflı irade beyanıyla hüküm doğurur. Ancak, sosyal güvenlik hakkı gibi kamu düzenine ilişkin, kişiye bağlı, vazgeçilemez ve kaçınılamaz hak ve yükümlülükler doğuran hukuki statülerde (örn. 506 sayılı Kanun m.6 uyarınca sigortalı olmak), bu haklardan feragat mümkün değildir. Dolayısıyla, sigortalılığın ve sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalardan da kural olarak feragat edilemez. Bu tür davalarda, davacı vekili HMK m.307 uyarınca feragat beyanında bulunsa bile, bu işlem yasal olanak tanımadığından, mahkeme feragat beyanının HMK 123 (davanın geri alınması) veya 150 (dosyanın işlemden kaldırılması) maddelerinde düzenlenen haklardan birinin kullanımı niteliğinde olup olmadığını belirleyerek buna göre karar vermelidir. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-310-feragat-ve-kabulun-zamani.html, HMK 310 ve Yargıtay 10. HD 14.03.2017 tarihli kararı)