Kişisel verilerin korunması hukukunda (KVKK) 'açık rıza'nın kişisel veri işlenmesi için temel bir şart olmasının yanı sıra, KVKK m.5/2'de düzenlenen 'açık rıza bulunmasına gerek olmayan' istisnai halleri detaylıca açıklayınız. Özellikle kişinin kişisel veriyi 'alenileştirmesi' ve 'sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan ilgili olması' durumlarının hukuka uygunluk sebepleriyle ilişkisini Yargıtay'ın sosyal medya paylaşımlarına dair yaklaşımıyla birlikte değerlendiriniz.
KVKK m.5/1'e göre kişisel veriler, kural olarak veri sahibinin 'açık rızası' bulunması durumunda işlenebilir. Ancak KVKK m.5/2, bu kuralın istisnalarını sınırlı olarak saymaktadır, yani açık rıza bulunmasa dahi veri işleme hukuka uygun kabul edilir. Bu istisnalardan ikisi önemlidir: 1) İlgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmesi (KVKK m.5/2-d): Kişinin verisini kamuya açık hale getirmesi durumunda, bu verinin alenileştirildiği ölçüde işlenmesi hukuka uygun sayılabilir. Ancak Yargıtay uygulaması, kişinin sosyal medyada görüntüsünü paylaşmasının, diğer kişilerin bu veriyi rızası dışında kullanmasına rıza gösterildiği anlamına gelmeyeceği yönündedir (Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 14.02.2018 tarihli, 2017/2960 E. ve 2018/1541 K. sayılı kararı). Bu, alenileştirmenin sınırlarını ve rızanın kapsamını belirlemede titiz bir yaklaşım gerektirdiğini gösterir. 2) Bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olması kaydıyla, sözleşmenin taraflarına ait kişisel verilerin işlenmesinin gerekli olması (KVKK m.5/2-c): Örneğin, bir e-ticaret firmasının alıcı veya satıcı sıfatıyla kişisel verileri kaydetmesi ve kargo firmasıyla paylaşması sözleşmenin gereği ve doğal sonucu sayılır. Ancak e-ticaret firmasının sözleşmede kişisel verileri paylaşma veya aktarma hükmüne yer vermesi ve ilgiliyi açıkça aydınlatması gerekir. Bu durumda, veri işleme TCK m.26/2'de düzenlenen 'ilgilinin rızası' hukuka uygunluk sebebinden ziyade, 'kanun hükmünü yerine getirme' hukuka uygunluk sebebini gündeme getirir, zira kanun (KVKK) bu tür işleme faaliyetine izin vermektedir. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/kisisel-verilerin-islenmesinin-ve-paylasilmasinin-hukukiligi, KVKK m.5/1, 5/2-c, 5/2-d, TCK m.26/2, Yargıtay 12. CD 14.02.2018)