Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 05.07.2017 tarihli, 2017/7321 E. ve 2017/6207 K. sayılı kararı ile 02.05.2017 tarihli, 2017/5774 E. ve 2017/3861 K. sayılı kararları ışığında, HMK m.23/2'deki 'Yargıtayca verilen merci tayini kararları ile temyiz incelemesi sonucu kesinleşen göreve ve yetkiye ilişkin kararların davaya ondan sonra bakacak mahkemeyi bağlar' hükmünün uygulama alanını ve özellikle görevsizlik kararlarının hukuki sonuçlarını örnekleyerek açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #50219

HMK m.23/2, yargı birliğini ve yargılamanın etkinliğini sağlamayı amaçlayan önemli bir hükümdür: 'Yargıtayca verilen merci tayini kararları ile temyiz incelemesi sonucu kesinleşen göreve ve yetkiye ilişkin kararlar davaya ondan sonra bakacak mahkemeyi bağlar.' Bu madde, bir davada görev veya yetki konusunda yüksek mahkeme (Yargıtay veya Bölge Adliye Mahkemesi) tarafından verilen kesinleşmiş bir kararın, aynı davanın sonraki aşamalarında görevli veya yetkili kılınan mahkeme için bağlayıcı olduğunu ifade eder. Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 05.07.2017 tarihli kararında, ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararı üzerine Yargıtay'ın göreve ilişkin bozma kararı verdiği, bu durumda davaya bakma görevinin belirtilen sulh hukuk mahkemesine ait olduğu ve özel dairenin bozma kararının mahkemeleri bağlayıcılığı özelliği olduğu vurgulanmıştır. Benzer şekilde, 02.05.2017 tarihli kararda da, asliye ceza mahkemesinin verdiği görevsizlik kararı üzerine Yargıtay'ın aile mahkemesinin görevli olduğuna dair bozma kararı vermesi durumunda, bu kararın bağlayıcı olduğu ve uyuşmazlığın aile mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği belirtilmiştir. Bu kararlar, yüksek mahkeme tarafından yapılan görev veya yetki tayininin, sonraki yargılama süreçlerinde alt mahkemeler tarafından kesinlikle uyulması gereken bir prensip olduğunu, tekrar görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilemeyeceğini ve yargılamaların bu yönde ilerlemesi gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır. Bu durum, davaların gereksiz yere uzamasını engelleyerek yargılamanın daha hızlı ve etkin yürütülmesini sağlar. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-23-inceleme-usulu-ve-sonucu.html, HMK m.23/2)