Kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi suçunda (TCK m.83) cezanın belirlenmesi nasıl yapılır? TCK m.83/3'te yer alan ceza indirim oranlarının, TCK m.81 (basit öldürme) ve TCK m.82'ye (nitelikli öldürme) göre nasıl uygulandığını izah ediniz.

Kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi suçu (TCK m.83), ceza tayini açısından bağımsız bir suç tipi olmayıp, kasten öldürme suçunun (TCK m.81 ve 82) özel bir işleniş şeklidir. Bu nedenle ceza, öncelikle fiilin TCK m.81 veya m.82 kapsamına girip girmediğine göre belirlenir ve ardından TCK m.83/3'teki özel indirim uygulanır. Uygulama şu şekildedir: 1) Öncelikle, ihmal edilen yükümlülük olmasaydı da failin eylemi icrai bir fiil olsaydı hangi suçu oluşturacağı tespit edilir. Eğer eylem, TCK m.82'de sayılan nitelikli hallerden birini (tasarlayarak, canavarca hisle vb.) içeriyorsa, temel ceza ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır. Eğer nitelikli bir hal yoksa, eylem TCK m.81 kapsamındadır ve temel ceza müebbet hapis cezasıdır. 2) Bu temel ceza üzerinden TCK m.83/3'teki indirim uygulanır. Buna göre, hakim; - Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar hapis cezasına, - Müebbet hapis cezası yerine onbeş yıldan yirmi yıla kadar hapis cezasına, hükmedebilir. Maddede geçen 'diğer hallerde ise on yıldan onbeş yıla kadar hapis' ifadesi, TCK m.39 uyarınca suça yardım eden gibi, temel cezanın zaten indirildiği durumlar için geçerlidir. TCK m.83/3'ün sonundaki 'hükmolunabileceği gibi, cezada indirim de yapılmayabilir' ifadesi, hakime geniş bir takdir yetkisi vermektedir. Hakim, somut olayın özelliklerine, ihmalin yoğunluğuna ve failin kusur derecesine göre bu indirimleri uygulamayarak doğrudan TCK m.81 veya m.82'deki cezayı da verebilir. Yargıtay 1. Ceza Dairesi'nin 14/03/2018 tarihli (3056/1201 E.,K.) kararı gibi kararlarda, TCK m.83 uygulandıktan sonra ayrıca olası kast indirimi (TCK m.21/2) uygulanamayacağı, çünkü m.83'ün zaten özel bir düzenleme olduğu belirtilmiştir.