657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na (DMK) göre yürütülen bir disiplin soruşturmasında, soruşturmacı (muhakkik) atanmadan ve usulüne uygun bir soruşturma raporu düzenlenmeden, doğrudan disiplin amiri tarafından savunma alınarak disiplin cezası verilmesi hukuka uygun mudur? Bu durumun hukuki sonuçlarını Danıştay içtihatları ışığında değerlendiriniz.

Hayır, hukuka uygun değildir. DMK'ya göre disiplin cezası verilebilmesi için öncelikle usulüne uygun bir disiplin soruşturması yapılması zorunludur. Bu soruşturma, tarafsız ve bağımsız bir soruşturmacı (muhakkik) atanmasıyla başlar. Soruşturmacının görevi, isnat edilen fiili her yönüyle (lehe ve aleyhe delillerle) araştırmak, ilgili kişilerin (varsa tanık, müşteki) ifadelerini almak, memurun savunmasını almak ve tüm bu bulguları içeren bir soruşturma raporu hazırlayarak disiplin amirine sunmaktır. Doğrudan disiplin amiri tarafından savunma istenerek ceza verilmesi, soruşturma usulünün temel ilkelerini ihlal eder. Makalede atıf yapılan Danıştay 12. Dairesi'nin 04.10.2018 tarihli ve 2015/654 E., 2018/3551 K. sayılı kararında bu husus açıkça belirtilmiştir. Kararda, 'usulüne uygun soruşturma açılmadan, bağımsız bir soruşturmacı tayin edilmeden ve isnat edilen fiili her yönüyle ve şüpheye yer vermeyecek şekilde ortaya koyan bir soruşturma raporu düzenlenmeden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı' vurgulanmıştır. Bu şekilde verilen bir disiplin cezası, usul yönünden sakat olduğu için idare mahkemesinde açılacak bir iptal davasında, esasa girilmeksizin 'yetki ve usul' yönlerinden hukuka aykırılık nedeniyle iptal edilecektir. Soruşturma aşamasının atlanması, memurun savunma hakkını da kısıtlayan ağır bir usul ihlalidir.