Bir idari işlemin iptali davasında, mahkeme, dava konusu işlemin 'sebep' unsurunu hukuka aykırı bularak işlemi iptal etmiştir. Davalı idare, bu iptal kararına uyarak, aynı konuda, ancak bu kez farklı ve hukuka uygun bir 'sebep' göstererek yeni bir işlem tesis edebilir mi?

Hayır, edemez. Mahkemenin, bir idari işlemi 'sebep' unsuru yönünden hukuka aykırı bularak iptal etmesi, o işlemin dayandığı fiili veya hukuki nedenin, işlemi haklı kılmadığının yargısal olarak tespit edilmesi anlamına gelir. Bu, işlemin esasına ilişkin bir iptal kararıdır. İdare, bu karardan sonra, 'ben o zaman yanlış sebep göstermişim, aslında başka bir sebep daha vardı' diyerek, aynı sonucu doğuran yeni bir işlem tesis edemez. Bu, 'karar düzeltme' veya 'gerekçe ikamesi' yasağına aykırıdır ve yargı kararını etkisiz kılmaya yönelik bir girişim olarak kabul edilir. İdare, işlemini tesis ederken dayandığı tüm sebepleri o anda ortaya koymak zorundadır. Yargılama sırasında veya sonrasında yeni sebepler ileri süremez. Mahkeme, sadece idarenin işlem tesis ederken dayandığı sebebi denetler. Bu sebep hukuka aykırı bulunmuşsa, o işlem o haliyle ortadan kalkar ve idare, aynı konuda aynı kişiye yönelik benzer bir işlemi, farklı bir sebep uydurarak yeniden tesis edemez. Bu, hukuki güvenlik ve idarenin işlemlerinin öngörülebilir olması ilkelerinin bir gereğidir.