5237 sayılı TCK'ya göre, bir suçun 'teşebbüs' aşamasında kalması (m.35) nedeniyle faile verilecek cezada indirim yapılırken, bu indirimin oranı neye göre belirlenir? Mahkeme bu oranı belirlerken hangi kriterleri dikkate alır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #48924

TCK m.35, teşebbüs halinde faile verilecek cezada indirim yapılacağını belirtir, ancak indirimin oranını TCK m.61'deki temel cezanın belirlenmesinden farklı olarak, daha somut bir kritere bağlar. Maddenin son cümlesine göre, 'Teşebbüs halinde verilecek ceza, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre belirlenir.' Bu, mahkemenin indirimi yaparken keyfi davranamayacağı, somut bir ölçüt kullanması gerektiği anlamına gelir. Mahkeme, indirimi 1/4'ten 3/4'e kadar olan yasal aralıkta belirlerken şu hususları dikkate alır: 1) Suçun tamamlanmasına ne kadar yaklaşıldığı: Fail, suçun icra hareketlerini bitirip neticenin gerçekleşmesini bekleme aşamasına gelmişse (bitmiş teşebbüs), tehlike daha ağır olduğu için indirim oranı daha az (örn: 1/4) olacaktır. Eğer fail, icra hareketlerinin henüz başındayken engellenmişse, tehlike daha hafif olduğu için indirim oranı daha fazla (örn: 3/4) olacaktır. 2) Meydana Gelen Zarar veya Tehlikenin Ağırlığı: Failin eylemleri sonucunda, netice gerçekleşmese bile, mağdur üzerinde veya suçun konusu üzerinde ne kadar somut bir zarar veya tehlike yaratıldığına bakılır. Örneğin, kasten öldürmeye teşebbüste, mağdurun hayati tehlike geçirecek şekilde yaralanması, tehlikenin ağır olduğunu gösterir ve indirim oranını düşürür.