KVKK m.11/1-g, 'İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle kişinin kendisi aleyhine bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme' hakkını düzenlemektedir. Bu hak ne anlama gelmektedir ve hangi tür kararları kapsar?
Bu hak, bireyleri, tamamen algoritmalar veya yapay zeka tarafından, hiçbir insan müdahalesi olmaksızın alınan ve kendileri hakkında önemli hukuki veya fiili sonuçlar doğuran kararlara karşı korumayı amaçlar. Bu tür bir otomatik karar verme sürecinin sonucunda, kişi aleyhine bir durum ortaya çıkarsa (örneğin, bir kredi başvurusunun otomatik olarak reddedilmesi, bir sigorta priminin otomatik olarak çok yüksek belirlenmesi, bir iş başvurusunun algoritmik olarak elenmesi gibi), ilgili kişi bu sonuca itiraz etme hakkına sahiptir. Bu itiraz, kararın bir insan tarafından yeniden gözden geçirilmesini, kararın dayandığı mantığın açıklanmasını ve kişinin kendi görüşlerini sunma imkanını talep etmeyi içerir. Hakkın kullanılabilmesi için iki temel şart vardır: 1) Kararın 'münhasıran' (sadece) otomatik sistemlerle alınmış olması; süreçte anlamlı bir insan müdahalesi olmamalıdır. 2) Kararın, kişi aleyhine 'hukuki bir sonuç' doğurması veya onu 'önemli ölçüde etkilemesi' gerekir.