Bir trafik kazası neticesinde, sanığın eyleminin 'bilinçli taksirle' (TCK m.22/3) işlendiği tespit edilmiştir. Sanığın cezası belirlenirken, temel ceza üzerinden önce bilinçli taksir artırımı mı yapılır, yoksa TCK m.62'deki takdiri indirim mi uygulanır? Sıralama neden önemlidir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #48775

Önce bilinçli taksir artırımı yapılır. TCK m.61'deki cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesindeki sıra, yasal bir zorunluluktur ve cezanın miktarını doğrudan etkiler. Sıralama şu şekildedir: 1) Önce suçun kanuni tanımındaki temel cezanın alt ve üst sınırı arasında, TCK m.61/1'deki kriterlere göre bir 'temel ceza' belirlenir. 2) Bulunan bu temel ceza üzerinden, suçun olası kast veya 'bilinçli taksirle' işlenmesi nedeniyle TCK m.21/2'deki indirim veya TCK m.22/3'teki artırım yapılır. 3) Daha sonra bulunan miktar üzerinden sırasıyla diğer yasal artırım ve indirim nedenleri (teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik vb.) uygulanır. 4) Tüm bu yasal indirim ve artırımlar yapıldıktan sonra ortaya çıkan sonuç ceza üzerinden, en son olarak TCK m.62'deki 'takdiri indirim' uygulanır. Sıralama önemlidir çünkü her indirim veya artırım, bir önceki aşamada bulunan miktar üzerinden yapılır. Eğer takdiri indirim önce yapılırsa, daha sonra yapılacak yasal artırım (bilinçli taksir artırımı gibi) daha düşük bir miktar üzerinden hesaplanacağı için sonuç ceza farklı ve genellikle daha düşük çıkar. Bu da kanunun sistematiğine aykırı olur.