657 sayılı DMK m. 125/E-a bendinde düzenlenen 'İdeolojik veya siyasi amaçlarla kurumların huzur, sükûn ve çalışma düzenini bozmak, boykot, işgal, kamu hizmetlerinin yürütülmesini engelleme, işi yavaşlatma ve grev gibi eylemlere katılmak' fiili, Anayasa'nın 34. maddesindeki 'toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı' ve 51. maddesindeki 'sendika kurma hakkı' ile nasıl bir denge içinde yorumlanmalıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #48733

Bu disiplin hükmü, Anayasal haklar olan sendikal faaliyet ve toplantı-gösteri yürüyüşü hakkı ile kamu hizmetinin kesintisiz ve düzenli yürümesi arasındaki hassas dengeyi yansıtır. Yorumlamada şu ilkeler gözetilmelidir: 1) Amacın Niteliği: Fiilin bu disiplin suçunu oluşturması için 'ideolojik veya siyasi' bir amaçla yapılması ve amacın 'kurumların huzur ve çalışma düzenini bozmaya' yönelik olması gerekir. Memurların, özlük haklarını veya mesleki sorunlarını dile getirmek amacıyla, sendikal faaliyet kapsamında yaptıkları barışçıl eylemler (iş yavaşlatma, basın açıklaması vb.) bu kapsamda değerlendirilemez. Anayasa Mahkemesi ve AİHM, sendikal haklar kapsamında yapılan ve kamu hizmetini tamamen felç etmeyen bu tür eylemleri meşru görmektedir. 2) Eylemin Şekli: Madde, 'boykot, işgal, grev' gibi kamu hizmetini tamamen durduran ve yasadışı nitelikteki eylemleri hedef almaktadır. Sendikal faaliyet adı altında da olsa, kamu hizmetini tamamen durduran ve Anayasa'nın memurlar için 'grev yasağı' (m.54) ile çelişen eylemler, bu disiplin suçu kapsamına girebilir. Dolayısıyla, eylemin amacı (sendikal hak mı, siyasi/ideolojik mi) ve şekli (barışçıl bir protesto mu, hizmeti engelleme mi) arasındaki ayrım, bu hükmün uygulanmasında kritik öneme sahiptir.