5237 sayılı TCK'ya göre, bir suçun işlenmesinde 'hata' (TCK m.30) hükümlerinin uygulanması, failin kusurluluğunu nasıl etkiler? Haksız tahrikin varlığı konusunda hataya düşen bir fail, bu durumdan yararlanabilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #48719

TCK m.30'da düzenlenen hata halleri, failin kusurluluğunu doğrudan etkiler ve ortadan kaldırabilir. Hatanın türüne göre sonuçları değişir. Haksız tahrikin varlığı konusunda hataya düşme, TCK m.30/3'te düzenlenen 'kusurluluğu azaltan veya ortadan kaldıran bir nedenin maddi şartlarında hata' kapsamına girer. Buna göre, fail, somut olayda haksız tahrikin koşulları (örneğin kendisine yönelik haksız bir fiil olduğu zannı) bulunmadığı halde, bu koşulların var olduğu yanılgısıyla bir suç işlerse, bu hatasından yararlanır. Ancak bunun şartı, hatanın 'kaçınılmaz' olmasıdır. Eğer failin kişisel özellikleri, içinde bulunduğu durum dikkate alındığında, biraz dikkat ve özen gösterseydi bu hataya düşmeyeceği anlaşılıyorsa (hata kaçınılabilir ise), haksız tahrik hükümlerinden yararlanamaz. Eğer hata kaçınılmaz ise, fail sanki haksız tahrik gerçekten varmış gibi TCK m.29'daki ceza indiriminden faydalanır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2013/622 K. sayılı kararı da bu yöndedir.