TCK m.29'da düzenlenen haksız tahrikin, TCK m.25'te düzenlenen meşru savunmadan temel farkları nelerdir? Bir fiilin meşru savunma sınırları içinde mi kaldığı, yoksa haksız tahrik mi oluşturduğu nasıl ayırt edilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #48665

Meşru savunma ile haksız tahrik arasındaki temel farklar hukuki nitelikleri ve koşullarıdır: 1) Hukuki Nitelik: Meşru savunma (TCK m.25), bir 'hukuka uygunluk nedeni'dir. Yani, meşru savunma koşullarında işlenen fiil suç oluşturmaz ve faile ceza verilmez. Haksız tahrik (TCK m.29) ise, bir 'kusurluluğu azaltan neden'dir. Fiil suç olmaya devam eder, ancak failin hiddet veya şiddetli elem altında iradesi zayıfladığı için cezasında indirim yapılır. 2) Saldırı-Tepki İlişkisi: Meşru savunmada, 'gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı' o anda defetme zorunluluğu vardır. Yani saldırı mevcut ve devam ediyor olmalıdır. Haksız tahrikte ise, genellikle tamamlanmış bir haksız fiilin yarattığı 'hiddet veya şiddetli elem' etkisiyle bir tepki suçu işlenir. 3) Orantı: Meşru savunmada, savunma ile saldırı arasında 'orantı' bulunmalıdır. Haksız tahrikte ise genellikle tepki, etkiye göre orantısızdır. Zaten bu orantısızlık nedeniyle fiil hukuka uygun sayılmaz, sadece indirim nedeni olur. Ayrım, saldırının güncelliği ve tepkinin niteliğine göre yapılır. Eğer saldırı bitmiş ve tehlike geçmişse, sonradan işlenen fiil meşru savunma değil, haksız tahrik kapsamında değerlendirilebilir.