Bir idari işlemin, İdare Mahkemesi tarafından 'yetki' veya 'şekil' unsurları yönünden hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi ile 'sebep' veya 'konu' unsurları yönünden iptal edilmesi arasında, idarenin aynı konuda yeniden işlem tesis etme serbestisi açısından bir fark var mıdır?
Evet, önemli bir fark vardır. 1) Yetki veya Şekil Yönünden İptal: Eğer mahkeme, işlemi sadece yetkisiz bir makam tarafından yapıldığı veya kanunda öngörülen usul (şekil) kurallarına uyulmadığı için iptal etmişse, idare, bu hukuka aykırılığı gidererek (yani yetkili makam eliyle ve doğru usulü izleyerek) aynı konuda, aynı içerikte yeni bir işlem tesis edebilir. Bu durumda idarenin 'bağlı yetkisi' değil, 'takdir yetkisi' devam etmektedir. İptal kararı, işlemin esasına değil, usulüne ilişkindir. 2) Sebep, Konu veya Amaç Yönünden İptal: Eğer mahkeme, işlemin dayandığı sebep unsurunun (örn: memurun disiplin suçu işlemediğinin anlaşılması) veya konu unsurunun (örn: imar planının hukuka aykırı olması) hukuka aykırı olduğuna karar vererek işlemi iptal etmişse, idare artık aynı konuda aynı içerikte yeni bir işlem tesis edemez. Çünkü işlemin esası hukuka aykırı bulunmuştur. Bu durumda idarenin takdir yetkisi ortadan kalkar ve iptal kararının gereğini yerine getirmekle yükümlü olduğu 'bağlı yetki' içine girer. Bu tür bir iptal kararı, idareyi esastan bağlar.