Yargıtay'ın 15 Temmuz darbe girişimi davalarındaki içtihatlarına göre, Anayasayı ihlal suçuna (TCK m.309) iştirak bakımından 'doğrudan fail', 'yardım eden' ve 'örgüt üyesi' sorumlulukları nasıl ayırt edilmektedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #48591

Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin atıf yapılan kararlarında bu ayrım netleştirilmiştir. Buna göre: 1) Doğrudan Fail (Müşterek Fail - TCK m.37): Darbe teşebbüsü hukuki anlamda tek bir fiil olarak kabul edilir. Bu fiil üzerinde 'müşterek hakimiyet' kuran herkes doğrudan faildir. Bu, sadece darbeyi planlayan ve yönetenler değil, aynı zamanda örgütsel koordinasyon ve iş bölümü içinde, amaca hizmet eden ve katkı sunan 'elverişli icra hareketlerinde' bulunan herkesi kapsar. Örneğin, bir askeri birliği harekete geçiren, kritik bir noktayı işgal eden, sivil halka ateş eden askerler doğrudan fail olarak sorumlu tutulur. 2) Yardım Eden (TCK m.39): Eylemleri, doğrudan kanuni tanımda öngörülen cebir ve şiddet içeren icrai hareket niteliğinde olmayan, fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurmayan, ancak suçun icrasına başlandıktan sonra katılma iradesini ortaya koyarak, zaman, nitelik ve katkı itibarıyla bütün olarak darbenin icrasını 'kolaylaştıran' kişiler yardım eden olarak sorumlu tutulur. Katkının tek başına vahamet arz etmemesi bu ayrımda bir kriterdir. 3) Örgüt Üyesi (TCK m.314): Darbenin icra hareketlerine katılmayan, eylemleri hazırlık hareketi aşamasında kalan, ancak FETÖ/PDY üyesi olduğu kanıtlanan kişiler ise sadece silahlı terör örgütüne üye olma suçundan sorumlu tutulur.