HMK Madde 114 gerekçesine göre, 'derdestlik' ve 'kesin hüküm' itirazlarının ilk itiraz olmaktan çıkarılıp dava şartına dönüştürülmesinin altında yatan temel düşünce nedir?

HMK Madde 114 gerekçesine göre, derdestlik itirazının temelinde davacının aynı davayı tekrar açmakta hukuki yararının bulunmadığı düşüncesi yatmaktadır. Kesin hüküm itirazı ise 'ne bis in idem' kuralına dayanır ve bir uyuşmazlığın kesin olarak çözüldükten sonra tekrar dava konusu yapılmamasını ifade eder. Her iki durum da hukuki yarar eksikliğinin özel bir görünümü olarak değerlendirilmiş ve bu nedenle ilk itiraz olmaktan çıkarılıp, davanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gereken birer dava şartı (olumsuz dava şartı) haline getirilmiştir. Açıklama: Bu değişiklik, yargılamada usul ekonomisini sağlamak ve çelişkili kararların önüne geçmek amacını taşır.