HMK madde 114'te yer alan 'yargı yolunun caiz olması' ve 'görevli mahkeme' dava şartları arasındaki fark nedir? Her ikisinin de kamu düzenine ilişkin olması nasıl bir sonuç doğurur?

'Yargı yolunun caiz olması' (HMK m. 114/1-b), bir uyuşmazlığın hangi yargı koluna (adli, idari, askeri vb.) ait olduğudur. 'Görevli mahkeme' (HMK m. 114/1-c) ise, aynı yargı kolu içinde, dava konusunun niteliği veya değerine göre ilk derece mahkemelerinden hangisinin (Asliye Hukuk, Sulh Hukuk, Tüketici Mahkemesi vb.) davaya bakacağıdır. Her ikisi de kamu düzenine ilişkin dava şartlarıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Her ikisinin de kamu düzenine ilişkin olması, taraflar ileri sürmese dahi mahkemenin bu hususları kendiliğinden inceleme ve eksiklik halinde davanın usulden reddine karar verme yükümlülüğünü doğurur. Aksi takdirde, verilen hüküm usul ve yasaya aykırı olacaktır (Hukuk Genel Kurulu 2017/2222 E., 2021/760 K., Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2017/3596 E., 2018/8266 K., Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2018/1209 E., 2018/5312 K., Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/17589 E., 2017/8887 K.).