Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/657 E., 2021/491 K. sayılı kararına göre 'taraf sıfatı' (husumet ehliyeti) dava şartı mıdır? Bu kavramın özelliği ve sonuçları dava şartlarından nasıl ayrılır?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun bu kararına göre HMK'nın 114/1-d maddesinde 'dava ve taraf ehliyeti' dava şartı olarak düzenlenmiş olmasına rağmen, 'taraf sıfatı' (husumet ehliyeti) dava şartları arasında sayılmamıştır. Taraf sıfatı, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder (kimin hak sahibi veya yükümlü olduğu). Taraf sıfatı, tıpkı dava şartı gibi, davanın esastan görülüp karara bağlanabilmesi için hâkim tarafından re'sen gözetilen ve taraflarca her aşamada ileri sürülebilen bir nitelik taşısa da, bir dava şartı değil, bir 'itiraz'dır. Zira bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı ancak davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir ve bu durumda dava ret veya kabul ile sonuçlanır. Dava şartları ise işin esasının incelenmesine engel teşkil eder. Bu nedenle, taraf sıfatı yokluğundan verilen ret kararı esasa ilişkin bir hükümdür, usulden ret değildir (Hukuk Genel Kurulu 2017/657 E., 2021/491 K.).