Davanın 'usulden reddi' kararı ile 'esastan ret' kararı arasındaki temel fark nedir? HMK madde 115/3 hükmünün bu konudaki rolü nedir?

Davanın usulden reddi kararı, dava şartlarından birinin eksik olması nedeniyle davanın esasına girilmeden verilen bir karardır. Bu karar nihai olmasına rağmen, yalnızca ilgili dava şartının yokluğu hakkında kesin hüküm teşkil eder ve eksik dava şartı tamamlandıktan sonra davanın yeniden açılmasına engel değildir. Esastan ret kararı ise, davanın esası incelendikten sonra davacının taleplerinin haksız bulunması halinde verilen karardır ve bu karar dava konusu hak üzerinde kesin hüküm teşkil eder, davanın aynı konuda yeniden açılmasına engel olur. HMK madde 115/3 uyarınca, dava şartı noksanlığı mahkemece davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmiş ise, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü dava usulden reddedilemez (Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2020/1812 E., 2021/3073 K., Yargıtay 20. Hukuk Dairesi 2017/2044 E., 2017/5064 K.).