Dava şartlarının medeni usul hukukundaki temel amacı nedir ve bu şartlar kim tarafından, yargılamanın hangi aşamasında gözetilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #47123

Dava şartlarının temel amacı, mahkemenin davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi için gerekli olan koşulları belirleyerek davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır. Bu şartlar kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır. Mahkeme, hem davanın açıldığı günde hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının tamam olup olmadığını kendiliğinden (re’sen) araştırıp incelemek durumundadır; bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı değildir (HMK m. 114 Gerekçesi, Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2019/3280 E., 2021/5603 K. ve Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2020/1812 E., 2021/3073 K.).