CMK m. 174/4 '...İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez.' hükmü ile Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nin 2017/3771 K. sayılı kararı ışığında, ilk iade kararında gösterilmeyen bir sebeple ikinci kez iddianame iadesi mümkün müdür? Bu kuralın istisnası veya farklı yorumlanabileceği bir durum söz konusu olabilir mi?

CMK m. 174/4'ün ikinci cümlesi olan 'İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez.' hükmü, mahkemenin ilk iade kararında tüm iade sebeplerini belirtmesi gerektiğini, savcının bu sebepleri giderdikten sonra yeniden sunduğu iddianamenin artık ilk kararda yer almayan yeni bir gerekçeyle iade edilemeyeceğini ifade eder. Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nin 2016/7361 E., 2017/3771 K. sayılı kararında da bu ilkeye vurgu yapılmıştır. Kararda, Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığınca ilk iade nedeni olarak gösterilen eksiklikler giderilerek yeniden iddianame düzenlenmesine rağmen, Erzurum 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin CMK’nın 174/4 maddesine aykırı bir şekilde ilk iade kararında gösterilmeyen nedenlere (şüpheliler hakkındaki yakalama emrinin beklenmesi) bağlı olarak ikinci defa iddianamenin iadesine karar verdiği, itiraz merciinin de bu yeni iade sebebine ilişkin itirazı kabul etmesi gerekirken kısmen reddetmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilmiştir. Bu kuralın amacı, iade sürecinin sürekli yeni gerekçelerle uzatılmasını engellemektir. Bu kuralın katı bir şekilde uygulanması genel prensiptir. Ancak, doktrinde ve bazı yargı kararlarında, eğer ilk iade sonrasında dosyaya giren *yeni bir durum* veya *yeni bir delil* nedeniyle CMK m. 174'teki başka bir iade sebebi (örneğin, suçun uzlaşma kapsamına girdiği yeni anlaşılmışsa) ortaya çıkmışsa, bu durumun farklı değerlendirilebileceği tartışılmaktadır. Fakat Yargıtay'ın genel eğilimi, CMK m. 174/4'teki yasağı genişletici yorumlamaktan ziyade, lafzına uygun katı bir uygulama yönündedir. Yani, ilk iade kararında belirtilmeyen bir eksiklik veya hata, sonradan fark edilse bile, kural olarak ikinci bir iadeye gerekçe yapılamaz. Savcının ilk iade kararındaki eksiklikleri gidermemesi hali ise farklıdır; bu durumda aynı sebeple tekrar iade mümkündür.