HMK m. 114/1-c 'Mahkemenin görevli olması' bir dava şartıdır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2017/3596 E. sayılı kararında, kira ilişkisinden doğan bir uyuşmazlıkta Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevsiz olmasına rağmen esasa girip karar vermesi nasıl değerlendirilmiştir? Görev kurallarının niteliği nedir?

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2017/3596 E., 2018/8266 K. sayılı kararında, uyuşmazlığın kira ilişkisinden kaynaklandığı ve 6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesine göre bu tür uyuşmazlıklarda Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu belirtilmiştir. Dava, HMK yürürlüğe girdikten sonra açıldığı için Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevsiz olduğu tespit edilmiştir. Kararda, görevle ilgili düzenlemelerin kamu düzenine ilişkin olduğu, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen (kendiliğinden) gözetilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Mahkemenin görevli olması HMK m. 114/1-c uyarınca bir dava şartıdır. Bu nedenle, Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevsiz olmasına rağmen uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğunu gözetmeyerek, görevsizlik nedeniyle HMK m. 114/1-c ve m. 115/2 uyarınca davanın usulden reddine karar vermesi gerekirken, işin esası hakkında hüküm kurması usul ve yasaya aykırı bulunarak bozulmuştur. Görev kuralları kamu düzenindendir ve mahkeme ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.