Hukuki yarar (HMK m. 114/1-h) dava şartının, dava açıldığı anda var olması ve dava süresince devam etmesi gerektiği Yargıtay içtihatlarında kabul edilmektedir. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi 2016/7174 E. sayılı kararında, 'geleceğe yönelik hukuki yarar'ın dava açmak için yeterli olmadığı belirtilmiştir. Bu durumu somut olay üzerinden açıklayınız. Muaccel olmayan bir alacak için dava açılması halinde hukuki yarar var mıdır?

Hukuki yarar, davacının dava açmakta güncel, korunmaya değer bir menfaatinin bulunmasıdır. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2020/1812 E. sayılı kararında da belirtildiği gibi, hukuki yarar dava açıldığı anda var olmalı ve karar verilinceye kadar devam etmelidir. Gelecekte ortaya çıkması muhtemel bir yarar, dava açmak için yeterli değildir. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi 2016/7174 E., 2019/1622 K. sayılı kararında, davacıların tescil talebinde bulunduğu, ancak bu tescilin esasen başka bir dosyada (2009/211 E.) devam eden geçit hakkı kurulması davası için istendiği, o dosyada ise eldeki tescil davasının açılması için bir yetki veya süre verilmediği belirtilmiştir. Davacılar, sadece gelecekteki bir geçit hakkı davasında kullanmak üzere, henüz kesinleşmemiş bir ihtiyaç için tescil talep etmişlerdir. Yargıtay, bu durumda davacıların bu davayı açmakta korunmaya değer güncel bir hukuki yararlarının bulunmadığını, çünkü hukuki yararın dava açıldığı anda mevcut olması gerektiğini, geleceğe yönelik hukuki yararın bir davanın açılması için yeterli olmadığını belirterek davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini ifade etmiştir. Benzer şekilde, muaccel olmayan bir alacak için dava açılması halinde de, alacak henüz talep edilebilir (muaccel) hale gelmediğinden, davacının o anda mahkeme kararına ihtiyacı yoktur; dolayısıyla güncel hukuki yararı bulunmadığı kabul edilir ve dava bu nedenle usulden reddedilir. Ancak bu durum, alacağın muaccel hale gelmesinden sonra yeniden dava açılmasına engel teşkil etmez (Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2020/1812 E.).