CMK Madde 174/4'te 'İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez.' hükmü yer almaktadır. Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2021/39943 E. sayılı kararında bu hüküm nasıl yorumlanmış ve bu kuralın amacı nedir?

CMK Madde 174/4'teki bu hüküm, 'ne bis in idem' ilkesinin bir yansıması olarak ve yargılamanın sürüncemede kalmasını engellemek amacıyla konulmuştur. Mahkeme, iddianameyi ilk incelediğinde tüm iade sebeplerini tespit edip Cumhuriyet savcısına bildirmekle yükümlüdür. Savcı, belirtilen eksiklikleri giderip iddianameyi yeniden sunduğunda, mahkeme artık ilk iade kararında belirtmediği yeni bir sebeple iddianameyi tekrar iade edemez. Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2021/39943 E., 2022/9821 K. sayılı kararında da bu amir düzenlemeye vurgu yapılarak, ilk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianame iade edilemeyeceği, bu nedenle ikinci iade kararının hukuka aykırı olduğuna hükmedilmiştir. Bu kuralın amacı, iddianamenin iadesi sürecinin keyfiliğe ve davaların gereksiz uzamasına yol açmasını önlemektir. Mahkemenin ilk incelemesinde titiz davranması ve tüm olası iade nedenlerini tek seferde belirtmesi beklenir. Aksi takdirde, her seferinde yeni bir iade nedeni bulunarak süreç sonsuza dek uzatılabilir, bu da adil yargılanma hakkını zedeler.