HMK Madde 114/1-h uyarınca 'davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması' bir dava şartıdır. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2019/5518 E., 2021/9944 K. sayılı kararında hukuki yarar kavramı nasıl tanımlanmış ve hangi unsurları içermesi gerektiği belirtilmiştir? Özellikle 'güncel ve ciddi bir tehlike' unsuru nasıl açıklanmıştır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #47050

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2019/5518 E., 2021/9944 K. sayılı kararında hukuki yarar, 'mahkemeden hukuksal korunma istemi ile bir davanın açılabilmesi için davacının bu davayı açmakta (veya mahkemeden hukuksal korunma istemekte) bir çıkarının bulunması' olarak tanımlanmıştır. Bu çıkarın karar verilene kadar sürmesi gerekir. Davacının dava açmakta hukuk kuralları tarafından haklı bulunan (korunan) bir yararı olmalı, hakkını elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyacı bulunmalı ve davacı mahkemeyi gereksiz yere uğraştırmamalıdır. Kararda, 'davacının hukuki ilişkinin derhal tespitinde menfaatinin (hukuki yararının) varlığı için öncelikle, davacının bir hakkı veya hukuki durumu güncel (halihazır) ve ciddi bir tehlike ile tehdit edilmelidir. Bu tehdit çoğunlukla davalının davranışları ile ortaya çıkar. Söz konusu bu tehdidin davacı için bir tehlike oluşturabilmesi, bu tehdit nedeniyle, davacının hukuki durumunun tereddüt içinde olmasına ve bu hususun, davacıya zarar verebilecek nitelikte bulunmasına bağlıdır' denilerek 'güncel ve ciddi bir tehlike' unsuru açıklanmıştır. Dolayısıyla, soyut veya gelecekteki bir yarar yeterli görülmemektedir.