CMK m. 174 gerekçesinde 'Keza, görev veya yetki konusunda iddianamede açık bir yanlışlık veya çelişki varsa iade mümkündür. Örneğin iddianame asliye ceza mahkemesine verildiği halde, ağır ceza mahkemesinin madde bakımından yetkisine girecek ağırlıkta bir ceza miktarı talep edilmesi...' denilmektedir. Bu durum, CMK'nın hangi maddesindeki görev ve yetki düzenlemeleriyle ilgilidir ve iadenin temel sebebi nedir?
CMK m. 174 gerekçesinde verilen bu örnek, öncelikle mahkemelerin görevlerini düzenleyen genel ve özel kanun hükümleriyle ve özellikle CMK m. 3 (Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir) ve m. 4 (Görevsizlik kararı) ile ilgilidir. Ceza miktarına göre görev ayrımı, örneğin 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un ilgili maddelerinde (örn: m. 11 Asliye Ceza Mahkemesinin görevi, m. 12 Ağır Ceza Mahkemesinin görevi) belirtilmiştir. İddianamenin Asliye Ceza Mahkemesine hitaben düzenlenip, talep edilen cezanın (veya suçun vasfının gerektirdiği cezanın) açıkça Ağır Ceza Mahkemesinin görevine girmesi durumunda iadenin temel sebepleri şunlardır: 1. **CMK m. 170/3-a'ya Aykırılık:** İddianame, 'görevli ve yetkili mahkemeye' hitaben düzenlenmemiştir. İddianamenin başlığı (hitap edilen mahkeme) ile içeriği (talep edilen ceza/suç vasfı) arasında açık bir çelişki vardır. 2. **Usul Ekonomisi ve Yargılamanın Sağlıklı Yürütülmesi:** İddianame kabul edilip görevsizlik kararı verilmesi yerine, sorunun en başta iade yoluyla çözülmesi, yargılamanın gereksiz uzamasını ve yanlış mahkemede işlem yapılmasını önler. 3. **Açık Hukuki Yanılgı:** Bu durum, savcının hukuki nitelendirmesindeki bir takdir hatasından ziyade, görev kurallarına ilişkin açık bir hukuki yanılgıyı veya iddianamenin düzenlenmesindeki bariz bir dikkatsizliği gösterir. Bu tür 'açık bir yanlışlık veya çelişki' hallerinde, mahkemenin iade yetkisi, savcının delil takdiri veya suç vasflandırmasına müdahale anlamına gelmez; aksine, iddianamenin temel şekil şartlarına ve görev kurallarına uygunluğunu denetleme amacını taşır. (CMK m. 3, CMK m. 4, CMK m. 170/3-a, CMK m. 174/1-a; 5235 s. Kanun m. 11, m. 12; CMK Madde 174 Gerekçesi)