AİHM Yasak/Türkiye kararında, başvuranın Çorum Ceza İnfaz Kurumundaki tutukluluk koşulları Sözleşme'nin 3. maddesi açısından değerlendirilirken, 'aşırı kalabalık' durumunun tek başına ihlal için yeterli olup olmadığı ya da hangi koşullarda ihlal oluşturabileceği belirtilmiştir. AİHM'in bu konudaki genel yaklaşımını açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #47034

AİHM Yasak/Türkiye kararında ve AİHM'in genel içtihadında (örn: Muršić/Hırvatistan [BD]), ceza infaz kurumlarındaki 'aşırı kalabalık' durumu Sözleşme'nin 3. maddesi (işkence, insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele yasağı) açısından önemli bir faktör olarak ele alınır. Ancak aşırı kalabalığın tek başına her zaman bir ihlal oluşturacağı söylenemez. AİHM'in bu konudaki genel yaklaşımı şöyledir: 1. **Kişisel Alan:** Mahkeme, bir tutukluya düşen asgari kişisel alana büyük önem verir. Eğer kişisel alan 3 m²'nin altına düşerse, bu durum tek başına 3. maddenin ihlali yönünde güçlü bir karine oluşturur. 2. **3-4 m² Arası Kişisel Alan:** Kişisel alan 3 m² ile 4 m² arasında ise, alan eksikliği önemli bir faktör olmaya devam eder. Bu durumda, alan eksikliğine ek olarak, yetersiz havalandırma, doğal ışık yokluğu, yetersiz ısıtma, tuvalet mahremiyetinin olmaması, kötü sıhhi ve hijyenik koşullar gibi diğer olumsuz maddi koşullar da varsa, 3. maddenin ihlal edildiği sonucuna varılabilir. 3. **4 m² Üzeri Kişisel Alan:** Bir tutuklunun 4 m²'den fazla kişisel alana sahip olması durumunda, bu faktör tek başına Sözleşme'nin 3. maddesi açısından bir sorun oluşturmaz. Ancak bu durumda bile, diğer olumsuz tutukluluk koşulları (yetersiz dışarı çıkma imkanı, kötü hijyen, yetersiz tıbbi bakım vb.) bir araya geldiğinde kümülatif etkiyle 3. madde ihlaline yol açabilir. Yasak kararında, başvuranın kişisel alanının çoğunlukla 4 m²'nin üzerinde veya 3-4 m² bandında olduğu, diğer genel koşulların (havalandırma, ışık, hijyen) ise kabul edilebilir sınırlar içinde olduğu tespit edilmiş ve yerde yatma gibi olumsuzluklara rağmen kümülatif etkinin 3. madde ihlali eşiğine ulaşmadığı sonucuna varılmıştır. (AİHM Yasak/Türkiye, §§ 105-114; Muršić/Hırvatistan [BD])