Hukuk Genel Kurulu 2017/657 E., 2021/491 K. sayılı kararında 'taraf sıfatı (husumet ehliyeti)' ile 'dava şartları' arasındaki ilişki nasıl açıklanmıştır? Taraf sıfatı yokluğu durumunda mahkemenin vereceği karar ne olmalıdır?

Hukuk Genel Kurulu'nun ilgili kararında, HMK m. 114/1-d uyarınca dava ve taraf ehliyetinin dava şartı olduğu, ancak husumet ya da taraf sıfatının dava şartları arasında sayılmadığı belirtilmiştir. Taraf sıfatı, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder ve maddi hukuka göre belirlenir. Sıfat dava şartı olmayıp, bir itirazdır. Zira bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı ancak davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Bir davada, taraflardan birinin davacı ya da davalı sıfatının olmadığı belirlenirse, artık taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümüne girilmeden, davanın sıfat yokluğundan reddi gerekir. Bu ret kararı, usulden değil, esastan bir ret mahiyetindedir. (HMK m. 114/1-d; HGK, 2017/657 E., 2021/491 K.)