Yargıtay 16. Hukuk Dairesi 2015/18710 E., 2018/262 K. sayılı kararında 'taraf teşkili'nin sağlanmaması hangi dava şartının ihlali olarak görülmüş ve mahkemenin bu durumda nasıl hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir?

Yargıtay 16. Hukuk Dairesi'nin ilgili kararında, 6360 sayılı Yasa ile Büyükşehir Belediyesi olan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisindeki köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliğinin kaldırılarak mahalle olarak bağlı bulundukları ilçe belediyesine katıldığı bir durumda, davada yasal hasım olan Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın davaya dahil edilmemesi, 'taraf koşulu'nun ihlali olarak görülmüştür. Taraf koşulu (veya dava konusu üzerinde hak iddia edebilecek veya sorumlu tutulabilecek doğru kişilerin davada yer alması), HMK m. 114/1-d'de düzenlenen 'tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları' dava şartıyla yakından ilişkilidir ve davanın doğru hasma yöneltilmesi gerekliliğini ifade eder. Kararda, taraf koşulunun bir dava şartı olduğu ve mahkemelerce re'sen gözetilmesi gerektiği (HMK m. 115/1) vurgulanmıştır. Mahkemenin, davayı ilgili Büyükşehir Belediyesi'ne yönlendirmesi için davacıya olanak sağlaması, Büyükşehir Belediyesi'ni davaya dahil ederek husumeti yaygınlaştırması ve böylece taraf teşkilini sağlaması, ardından diğer usuli işlemleri (ilanlar vb.) tamamlayarak esasa girmesi gerektiği belirtilmiştir. Taraf teşkili sağlanmadan esastan karar verilmesi bozma nedeni sayılmıştır. (HMK m. 114/1-d, HMK m. 115; Yargıtay 16. HD, 2015/18710 E., 2018/262 K.)