Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2019/690 E., 2021/299 K. sayılı kararında 'kesin hüküm' (HMK m. 114/1-i) dava şartı, HMK m. 303 ile bağlantılı olarak nasıl açıklanmıştır? Maddi anlamda kesin hükmün koşulları nelerdir?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ilgili kararında, HMK m. 114/1-i uyarınca dava konusu uyuşmazlığın daha önce bir kesin hüküm ile çözümlenmemiş olmasının bir dava şartı olduğu belirtilmiştir. Kesin hüküm, hem bireyler hem de devlet için hukuki durumda bir kararlılık yaratarak hukuki güvenlik ve yargı erkine güveni sağlar. Maddi anlamda kesin hükmün koşulları ise HMK m. 303/1'de düzenlenmiştir. Buna göre, bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için şu üç unsurun aynı olması gerekir: 1. **Tarafların Aynı Olması:** Her iki davanın tarafları aynı olmalıdır. 2. **Dava Sebeplerinin (Vakıaların) Aynı Olması:** Her iki davanın dayandığı temel maddi vakıalar aynı olmalıdır. 3. **Hüküm Fıkrası ile Talep Sonucunun Aynı Olması:** İlk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucu aynı olmalıdır (konu birliği). Bu koşullar sağlandığında, daha önce kesin hükme bağlanmış bir konu tekrar dava edilemez; edilirse dava, kesin hüküm nedeniyle (olumsuz dava şartı yokluğundan) usulden reddedilir. (HMK m. 114/1-i, HMK m. 303; HGK, 2019/690 E., 2021/299 K.)