HMK m. 114/1-ı 'Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması' (derdestlik) dava şartı, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2020/8433 E., 2021/3916 K. sayılı kararında hangi şartlara bağlanmıştır ve bu şartın temel mantığı nedir?

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin ilgili kararında derdestlik, HMK m. 114/1-ı uyarınca bir dava şartı olarak tanımlanmış ve şu şartlara bağlanmıştır: 1. **Aynı Davanın İki Kere Açılmış Olması:** Tarafları, dava sebebi (vakıaları) ve dava konusu (talep sonucu) aynı olan bir davanın aynı mahkemede ya da başka mahkemelerde iki kere açılmış olması. 2. **Birinci Davanın Görülmekte (Derdest) Olması:** İlk açılan davanın henüz kesin bir hükümle sonuçlanmamış ve yargılamasının devam ediyor olması. Bu iki şartın birlikte bulunması halinde derdestlik söz konusu olur ve ikinci dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Derdestlik şartının temel mantığı, aynı konuda iki ayrı dava açılmasında davacının korunmaya layık bir hukuki menfaatinin bulunmamasıdır. Zira davacı, ilk davayla zaten hukuki korunma sürecini başlatmıştır. Ayrıca, mahkemelerin gereksiz yere meşgul edilmesinin önlenmesi, çelişkili kararların ortaya çıkmasının engellenmesi ve usul ekonomisi ilkesi de derdestliğin kabul edilmesindeki diğer önemli gerekçelerdir. (HMK m. 114/1-ı; Yargıtay 12. HD, 2020/8433 E., 2021/3916 K.)