CMK m. 174 gerekçesinde, 'görev veya yetki konusunda iddianamede açık bir yanlışlık veya çelişki varsa iade mümkündür' denilmektedir. Ancak aynı gerekçede, mahkemenin görev veya yetki konusunda Cumhuriyet savcısı ile aynı kanaatte olmasa bile bu sebeple iddianameyi iade edemeyeceği belirtilmektedir. Bu iki ifade arasındaki görünürdeki çelişki nasıl açıklanabilir?
CMK m. 174 gerekçesindeki bu iki ifade arasında bir çelişki yoktur; aksine, iadenin sınırlarını belirleyen bir ayrım söz konusudur. İade, ancak 'açık bir yanlışlık veya çelişki' durumunda mümkündür. Örneğin: 1. **Açık Yanlışlık/Çelişki (İade Mümkün):** İddianame asliye ceza mahkemesine hitaben düzenlenmişken, talep edilen ceza miktarı (örneğin 15 yıl hapis) açıkça ağır ceza mahkemesinin görevine giriyorsa veya suçun işlendiği yer iddianamedeki bilgilere göre bariz bir şekilde başka bir mahkemenin yargı çevresindeyse, bu durum CMK m. 170/3-a'daki 'görevli ve yetkili mahkemeye hitaben düzenlenme' şartına aykırılık teşkil eder ve iade sebebi olabilir. 2. **Hukuki Nitelendirme Farklılığı (İade Mümkün Değil):** Cumhuriyet savcısı bir eylemi belirli bir suç tipi (örn: TCK X maddesi) olarak nitelendirmiş ve bu nitelendirmeye uygun bir görevli mahkemeye (örn: Asliye Ceza) dava açmışsa, mahkeme 'bence bu suç TCK Y maddesidir ve Ağır Ceza görevlidir' diyerek, yani savcının hukuki nitelendirmesine katılmayarak iddianameyi iade edemez (CMK m. 174/2). Mahkeme, iddianameyi kabul ettikten sonra, eğer görevsiz veya yetkisiz olduğunu düşünüyorsa, CMK m. 5 uyarınca görevsizlik/yetkisizlik kararı verebilir. Temel fark, iadeye konu olabilecek durumun iddianamenin kendi içindeki açık bir tutarsızlık veya CMK m. 170'deki şekil şartlarına bariz bir aykırılık olmasıdır. Savcının delilleri ve olayı değerlendirerek vardığı hukuki sonuca (suç vasfı, görevli mahkeme tespiti) ilişkin takdirine dayalı bir uyuşmazlık ise iade sebebi olamaz; bu, kovuşturma aşamasında çözülecek bir görev/yetki uyuşmazlığı veya esasla ilgili bir meseledir. (CMK m. 170/3-a, CMK m. 174/1-a, CMK m. 174/2, CMK m. 5; CMK Madde 174 Gerekçesi)