Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2020/2899 E., 2021/2319 K. sayılı kararında 'milletlerarası derdestlik' konusu nasıl ele alınmıştır? Yabancı bir ülkede açılmış ve görülmekte olan bir davanın Türk mahkemelerinde derdestlik teşkil etmemesinin gerekçeleri nelerdir?

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ilgili kararında, derdestliğin HMK m. 114/1-ı uyarınca bir iç hukuk dava şartı olduğu, ancak 5718 sayılı MÖHUK'ta (Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun) milletlerarası derdestlik konusunda bir düzenleme bulunmadığı belirtilmiştir. Karara göre, açık bir yasal düzenleme olmadığı sürece yabancı bir ülkede açılan ve görülmekte olan bir davanın, Türk mahkemelerindeki bir dava bakımından derdestlik teşkil etmeyeceği kabul edilmiştir. Bunun gerekçeleri şunlardır: 1. **Egemenlik İlkesi:** Yabancı bir davayı derdestlik sebebi saymak, Türk mahkemelerinin yargı yetkisinin ve dolayısıyla devletin egemenlik hakkının kısıtlanması anlamına gelir. 2. **Kararın Tanınma Belirsizliği:** Yabancı bir ülkede açılmış dava sonucunda verilecek kararın Türkiye'de tanınıp tenfiz edileceğinin belli olmaması, milletlerarası derdestliğin kabulünün yargılamayı geciktirerek davacının adil yargılanma hakkını zedeleyebileceği. 3. **Tanıma ve Tenfiz Zorunluluğu:** Yabancı bir mahkemede verilip kesinleşen bir karar bile Türkiye'de ancak tanınıp tenfiz edildiğinde hukuki sonuç doğururken, henüz görülmekte olan bir davanın derdestlik teşkil etmesinin kabulü yasa koyucunun amacına uygun değildir. Bu gerekçelerle Daire, Almanya'da açılan davanın Türkiye'deki dava için derdestlik oluşturmayacağına karar vermiştir. (HMK m. 114/1-ı; MÖHUK; Yargıtay 11. HD, 2020/2899 E., 2021/2319 K.)