HMK m. 114/1-d 'Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması' dava şartını, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2016/23043 E., 2018/9278 K. sayılı kararındaki olayla ilişkilendirerek açıklayınız.

HMK m. 114/1-d, tarafların davada taraf olabilme (hak ehliyetinin usul hukukundaki yansıması) ve davayı yürütebilme (fiil ehliyetinin usul hukukundaki yansıması) yeteneğine sahip olmalarını bir dava şartı olarak düzenler. Eğer tarafın dava ehliyeti yoksa (örn: kısıtlı ise), kanuni temsilci (vasi, veli) aracılığıyla temsil edilmesi ve temsilcinin de gerekli niteliğe sahip olması gerekir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2016/23043 E., 2018/9278 K. sayılı kararında, davacı-karşı davalının ruhsal rahatsızlığı ileri sürülmüş ve bu iddia dosyadaki delillerle doğrulanmıştır. Mahkeme, bu durumda TMK m. 405 ve HMK m. 56/1 uyarınca davacı-karşı davalının vesayet altına alınmasının gerekip gerekmediğini araştırmalı, bu hususu bir ön sorun saymalı, gerekirse TMK m. 462/8 uyarınca işlem yapmalı ve sonuca kadar yargılamayı bekletmeliydi. Bu yapılmadan işin esası hakkında karar verilmesi, dava şartı olan dava ehliyeti eksikliğinin (veya kanuni temsilin usulüne uygun sağlanmamasının) göz ardı edilmesi nedeniyle usul ve kanuna aykırı bulunarak bozma nedeni sayılmıştır. (HMK m. 114/1-d, HMK m. 56; TMK m. 405, TMK m. 462/8; Yargıtay 2. HD, 2016/23043 E., 2018/9278 K.)