HMK Madde 10'a göre, taraflar arasında akdi bir ilişki bulunan ve konusu para alacağı olan bir itirazın iptali davasında, davacının kendi yerleşim yerinde takip ve dava açabilmesinin hukuki dayanağı nedir?

Hukuki dayanağı, HMK m. 10 ile 6098 sayılı TBK m. 89'un bir arada yorumlanmasıdır. HMK m. 10, sözleşmeden doğan davaların 'sözleşmenin ifa edileceği yer' mahkemesinde de açılabileceğini belirtir. TBK m. 89/1 ise, taraflar aksini kararlaştırmadıkça, para borçlarının 'alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde' ifa edileceğini düzenler. Bu, para borçlarının 'götürülecek borç' olduğu anlamına gelir. Dolayısıyla, bir para alacağı söz konusu olduğunda, ifa yeri alacaklının yerleşim yeridir. Bu nedenle, alacaklı, HMK m. 10'daki özel yetki kuralına dayanarak, borçlunun yerleşim yerine gitmek yerine kendi yerleşim yeri mahkemesinde (ve icra dairesinde) dava ve takip başlatma hakkına sahiptir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/902 E. sayılı kararı bu prensibi açıkça ortaya koymaktadır.