HMK Madde 116'ya göre 'ilk itirazlar' nelerdir ve bu itirazların usul hukuku açısından temel özelliği nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #46337

HMK Madde 116, ilk itirazları; a) Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı, ve b) Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazı olarak saymaktadır (işbölümü itirazı 2020'de mülga olmuştur). İlk itirazların temel özelliği, HMK Madde 117/1 uyarınca hepsinin birlikte ve cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorunda olmasıdır. Cevap dilekçesinde ileri sürülmeyen veya süresinden sonra ileri sürülen ilk itirazlar dinlenmez. Mahkeme, dava şartlarından farklı olarak ilk itirazları re'sen (kendiliğinden) inceleyemez; davalının usulüne uygun bir şekilde ileri sürmesi gerekir. Bu itirazlar, davanın esasına girilmeden önce incelenen ve karara bağlanan ön sorunlardır.