Bir sanık hakkında CMK m. 171/2 uyarınca 'kamu davasının açılmasının ertelenmesi' (KDAE) kararı verilebilmesi için aranan temel şartlar nelerdir? Bu kararın, TCK m. 179/2-3'te düzenlenen trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu açısından uygulanabilirliğini, suçun ceza miktarı ve diğer koşullar yönünden değerlendiriniz.
CMK m. 171/2'ye göre 'kamu davasının açılmasının ertelenmesi' (KDAE) kararı verilebilmesi için aranan temel şartlar şunlardır: 1. Yeterli Şüphe: Soruşturma sonucunda kamu davası açmak için yeterli şüphe bulunmalıdır. 2. Suçun Niteligi: Uzlaştırma ve önödeme kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, suçun kanunda öngörülen hapis cezasının üst sınırı 'üç yılı' geçmemelidir. 3. Şüphelinin Durumu: Şüphelinin daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezası ile mahkum olmamış olması gerekir. 4. Takdir Koşulları: KDAE kararının verilmesinin, şüphelinin suç işlemekten çekineceği kanaatini vermesi, kamu yararına olması ve suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın giderilmesi (eğer bir zarar varsa) gibi takdiri koşullar da aranır. 5. Süre: Erteleme süresi 5 yıldır. TCK m. 179/2-3'te düzenlenen trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu açısından KDAE kararının uygulanabilirliği: Bu suçun cezası 'üç aydan iki yıla kadar hapis cezası'dır. Suçun cezasının üst sınırı (2 yıl), CMK m. 171/2'deki 'üç yılı geçmeme' şartını sağlamaktadır. Ayrıca bu suç, uzlaşma veya önödeme kapsamında da değildir. Dolayısıyla, TCK m. 179/2-3, KDAE kurumunun uygulanabileceği suç tiplerinden biridir. Bu nedenle, trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan hakkında soruşturma yürütülen bir şüpheli, eğer daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamışsa ve Cumhuriyet savcısı, ertelemenin kamu yararına olacağı ve şüpheliyi suç işlemekten alıkoyacağı kanaatine varırsa, diğer şartlar da (zararın giderilmesi vb.) mevcutsa, şüpheli hakkında 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verebilir. Şüpheli, bu 5 yıllık denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir suç işlemez ve diğer yükümlülüklere uyarsa, soruşturma dosyası hakkında 'kovuşturmaya yer olmadığına' karar verilir. Bu, şüphelinin siciline bir mahkumiyetin işlememesini sağlayan önemli bir lehe kurumdur.