4483 sayılı Kanun'a göre, hakkında ön inceleme yapılan bir memurun ifadesinin alınması zorunlu mudur? Ön inceleme raporu düzenlenirken, memurun ifadesi alınmadan veya usulsüz bir şekilde (örneğin yeminli katip olmaksızın) alınarak hazırlanan bir rapora dayanılarak verilen 'soruşturma izni verilmesi' kararı, itiraz üzerine iptal edilebilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #45633

Evet, hakkında ön inceleme yapılan memurun ifadesinin alınması zorunludur ve bu şartın ihlali, verilen soruşturma izni kararının iptaline neden olabilir. Bu zorunluluk, 4483 sayılı Kanun'un 6. maddesinde açıkça belirtilmiştir: 'Ön inceleme ile görevlendirilen kişi veya kişiler... hakkında inceleme yapılan memur veya diğer kamu görevlisinin ifadesini de almak suretiyle yetkileri dahilinde bulunan gerekli bilgi ve belgeleri toplayıp, görüşlerini içeren bir rapor düzenleyerek durumu izin vermeye yetkili mercie sunarlar.' Bu hüküm, savunma hakkının bir gereğidir. Ön inceleme, bir nevi idari soruşturmadır ve bu süreçte hakkında iddiada bulunulan memura, iddialara karşı cevap verme ve kendi delillerini sunma imkanı tanınmalıdır. Memurun ifadesi alınmadan hazırlanan bir ön inceleme raporu, tek taraflı ve eksik bir incelemeye dayanmış olur. Bu durum, adil bir süreç işletilmediğini gösterir. İfadenin usulsüz alınması durumu da benzer sonuçlar doğurur. 'Soruşturma izni verilmesine itiraz dilekçesi' örneğinde de belirtildiği gibi, ifadenin yeminli bir yazman olmadan alınması veya müfettişlerin 'ihsas-ı rey' (görüşünü önceden belli etme) içeren bir tutumla ifade alması gibi usulsüzlükler, ifadenin hukuki geçerliliğini ve dolayısıyla ön inceleme sürecinin adilliğini zedeler. Sonuç olarak, memurun ifadesi alınmadan veya savunma hakkını kısıtlayacak şekilde usulsüz alınarak hazırlanan bir rapora dayanılarak verilen 'soruşturma izni verilmesi' kararı, 4483 sayılı Kanun'un 6. maddesindeki emredici hükme ve savunma hakkına aykırıdır. Bu nedenle, memurun bu karara karşı Bölge İdare Mahkemesi'ne veya Danıştay'a yapacağı itirazda, bu usulü aykırılık önemli bir iptal gerekçesi olarak ileri sürülebilir ve merci tarafından kararın kaldırılmasına karar verilebilir.