Cumhuriyet savcısının, istinaf mahkemesinin bozma kararı sonrası yeniden görülen bir davada, önceki celsede verdiği esas hakkında mütalaaya atıf yaparak 'önceki mütalaamız doğrultusunda karar verilsin' demesi hukuken yeterli midir? Yargıtay 1. Ceza Dairesi'nin 05.11.2024 tarihli kararı bu durumu neden sanığın savunma hakkının kısıtlanması olarak görmektedir?

Hayır, hukuken yeterli değildir. İstinaf veya temyiz mahkemesinin bozma kararı, ilk derece mahkemesinin kararını ve o karara dayanak teşkil eden mütalaa da dahil olmak üzere yargılama sürecindeki birçok işlemi ortadan kaldırır ve yargılama yeni bir safhaya girer. Yargıtay 1. Ceza Dairesi'nin 05.11.2024 tarihli kararında da belirtildiği gibi, bozma sonrası yapılan yargılama, artık yeni bir yargılamadır. Bu nedenle, Cumhuriyet savcısının, hukuken ortadan kalkmış olan önceki bir mütalaaya atıf yapması usulen hatalıdır. Bu durumun savunma hakkını kısıtlamasının nedenleri şunlardır: 1. Belirsizlik Yaratması: Sanık ve müdafii, bozma sonrası oluşan yeni duruma göre iddia makamının güncel görüşünün ne olduğunu net bir şekilde bilemez. Savcı, bozma nedenlerini dikkate alarak görüşünü değiştirmiş olabilir veya aynı görüşte ısrar edebilir. Bu belirsizlik, savunmanın sağlıklı bir şekilde hazırlanmasını engeller. 2. Çelişmeli Yargılama İlkesinin İhlali: Bozma sonrası yapılan yargılamada yeni deliller toplanabilir, yeni tanıklar dinlenebilir. Savunma makamının, bu yeni duruma göre şekillenecek olan yeni iddiaya (mütalaaya) karşı savunma yapma hakkı vardır. Eski mütalaaya atıf, bu hakkı işlevsiz kılar. 3. Hukuki Güvenlik İlkesi: Yargılamanın her aşamasında tarafların pozisyonları açık ve net olmalıdır. Ortadan kalkmış bir işleme atıfla yargılamaya devam edilmesi, hukuki güvenliği zedeler. Bu nedenlerle, savcı bozma sonrası yargılamada aynı kanaatte olsa bile, mütalaasını güncel duruma göre yeniden ve ayrıntılı bir şekilde açıklamalıdır. Aksi takdirde, Yargıtay'ın da kabul ettiği gibi, sanığın savunma hakkı kısıtlanmış olur ve bu bir bozma nedenidir.