CMK m. 102, suçun niteliğine ve yargılamanın yapıldığı mahkemeye göre azami tutukluluk süreleri belirlemiştir. Bir kişi hakkında, biri ağır ceza mahkemesinin görevine giren, diğeri asliye ceza mahkemesinin görevine giren iki ayrı suçtan aynı dosya üzerinden yargılama yapılıyorsa, azami tutukluluk süresi nasıl hesaplanır? Bu sürenin her suç için ayrı ayrı hesaplanıp toplanamayacağının gerekçesini, Anayasa Mahkemesi'nin Hamit Kaya başvurusuna yaptığı atıfla açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #45607

Birden fazla suçtan aynı dosya üzerinden yargılama yapılması durumunda, azami tutukluluk süresi, o dosyadaki en ağır suça göre belirlenir ve tek bir süre olarak uygulanır. Her suç için ayrı ayrı azami sürelerin hesaplanıp toplanması mümkün değildir. Örnekte, dosyadaki suçlardan biri ağır ceza mahkemesinin görevine girdiği için, yargılamanın tamamı için CMK m. 102/2'de öngörülen (uzatmalarla birlikte en fazla 5 yıl, terör suçlarında 7 yıl) süre uygulanacaktır. Anayasa Mahkemesi'nin Hamit Kaya (B. No: 2012/338) kararında da vurguladığı gibi, bu yorumun temel gerekçeleri şunlardır: 1. Tutuklama Tedbirinin Bütünlüğü: Tutuklama, kişiyi özgürlüğünden mahrum bırakan tek bir tedbirdir. Bir kişi, aynı anda birden fazla suçtan dolayı 'ayrı ayrı' tutuklanamaz. Tutukluluk hali, dosyanın bütünü için geçerlidir. Bu nedenle, süre de dosyanın bütününe göre hesaplanmalıdır. 2. Kanunilik ve Öngörülebilirlik İlkesi: Her suç için ayrı süre hesaplanması, bir kişi hakkında isnat edilen suç sayısı arttıkça tutukluluk süresinin teorik olarak sonsuza dek uzayabilmesi gibi öngörülemez ve belirsiz bir sonuç doğurur. Bu durum, kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkına ilişkin sınırlamaların kanunla açıkça ve belirli bir şekilde düzenlenmesi gerektiğini belirten 'kanunilik' ilkesine aykırıdır. 3. Normun Amacı: CMK m. 102'nin amacı, bir kişinin bir suç isnadına bağlı olarak özgürlüğünden mahrum bırakılabileceği maksimum süreyi belirleyerek keyfiliği önlemektir. Her suç için ayrı hesaplama, bu amacı işlevsiz hale getirir. Dolayısıyla, azami tutukluluk süresi, kişinin yargılandığı 'dosya' bazında ve o dosyadaki en ağır suça göre tek bir süre olarak uygulanır.