Yapı denetim mevzuatına göre, 'yapı sahibi' ile 'yapı müteahhidi' arasındaki temel fark nedir? Yapı müteahhidinin, yapı sahibi adına yapı denetim kuruluşu ile sözleşme yapması neden yasaklanmıştır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #45493

'Yapı sahibi', arsanın veya üzerine yapı yapılacak taşınmazın maliki olan gerçek veya tüzel kişidir. 'Yapı müteahhidi' ise, yapıyı, yapı sahibine karşı bir bedel veya arsa payı karşılığında inşa etmeyi taahhüt eden kişidir. Yapı müteahhidinin, yapı sahibi adına denetim sözleşmesi yapmasının yasaklanmasının temel nedeni, denetimin bağımsızlığını ve tarafsızlığını sağlamaktır. Yapı denetim kuruluşunun görevi, müteahhidin yaptığı imalatı, yapı sahibi adına ve kamu adına denetlemektir. Eğer denetlenecek olan müteahhit, kendisini denetleyecek olan firmayı seçer ve onunla sözleşme yaparsa, denetim firması üzerinde ekonomik bir baskı kurabilir ve denetim işlevi amacından sapar. Bu, 'denetleyen ile denetlenenin' aynı safta yer alması anlamına gelir ki bu, denetimin ruhuna aykırıdır. Bu çıkar çatışmasını önlemek için, sözleşmenin doğrudan yapı sahibi (veya onun müteahhit dışındaki bir vekili) ile denetim firması arasında yapılması zorunlu kılınmıştır. (Referans: hukuki-perspektifle-depreme-hazirlik-ve-bina-guuvenligi, 4708 s.K. m.5)