4483 sayılı Kanun kapsamı dışında tutularak haklarında doğrudan soruşturma yapılan suç tiplerine iki örnek veriniz ve bu istisnaların getirilmesinin temel mantığını açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #45380

İki önemli örnek: 1) İşkence (TCK m.94) ve Zor Kullanma Yetkisinde Sınırın Aşılması (TCK m.256): Bu suçlar, Anayasa ve AİHS tarafından mutlak olarak yasaklanan ve devletin etkili soruşturma yükümlülüğünün en üst düzeyde olduğu suçlardır. İzin mekanizmasının bu suçlarda bir cezasızlık aracına dönüşmesini engellemek ve mağdurun haklarını korumak amacıyla istisna getirilmiştir. 2) Adliye ile İlgili Görevlerde Kötüye Kullanma veya İhmal (CMK m.161/5): Yargı faaliyetinin bir parçası olan adli görevlerin (örneğin kolluğun savcı talimatını yerine getirmemesi) aksatılması halinde, soruşturmanın yine yargının bir parçası olan savcılık tarafından doğrudan yapılması, adli sürecin kendi içindeki etkinliğini ve hızını sağlamak amacıyla öngörülmüştür. Bu istisnaların temel mantığı, ya suçun niteliği (işkence gibi) ya da yargı faaliyetinin korunması gibi üstün kamusal yararlar nedeniyle izin sürecinin geciktirici etkisinden kaçınmaktır. (Referans: sorusturma-izni-verilmesi-verilmemesi)