Kaçak sigara satıldığına dair bir ihbar üzerine olay yerine giden kolluk görevlileri, şüpheliyi elinde bir çuvalla görür. Şüphelinin, yapılan aramaya rıza göstermesi ve çuvaldaki sigaraların kendisine ait olduğunu ikrar etmesi, usulüne uygun bir arama kararı veya emri olmaksızın yapılan aramayı hukuka uygun hale getirir mi? Danıştay'ın ve Yargıtay'ın 'rıza' konusundaki yaklaşımını açıklayınız.

Hayır, hukuka uygun hale getirmez. Danıştay 10. Dairesi, Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'ndeki 'ilgilinin rızası' ibaresini, Anayasa ile korunan özel hayatın gizliliği ve konut dokunulmazlığı gibi temel hakların rıza ile kolayca ihlal edilemeyeceği, devletin kamu gücü karşısında bireyin rızasının sakatlanabileceği gerekçesiyle iptal etmiştir. Yargıtay da bu görüşü benimseyerek, kamu gücünü kullanan kolluk görevlileri karşısında şüphelinin 'serbest iradesinden' bahsedilemeyeceğini ve rızanın hukuka aykırı bir aramayı meşrulaştırmayacağını kabul etmektedir. Dolayısıyla, usulüne uygun bir arama kararı veya emri olmaksızın yapılan arama hukuka aykırıdır ve bu arama sonucu elde edilen deliller (ve ikrar) hükme esas alınamaz. (Referans: sucustu-hali-şuphesinin-adli-aramada-actigi-sorunlar, YCGK 2023/477 K.)