765 sayılı eski TCK döneminde ertelenen bir mahkumiyetin, 5 yıllık deneme süresi sonunda 'esas itibarıyla vaki olmamış sayılması' (m. 95/2) kuralı, bu mahkumiyete bağlı olarak devam eden hak yoksunluklarının kaldırılması için 'yasaklanmış hakların iadesi' talebinde bulunmaya engel midir? Yargıtay 2. Ceza Dairesi'nin 2018/2743 E. sayılı kararını değerlendiriniz.

Hayır, engel değildir. Yargıtay 2. Ceza Dairesi'nin anılan kararında belirttiği gibi, 765 sayılı TCK m. 95/2 uyarınca erteli mahkumiyetin vaki olmamış sayılması, adli sicil kaydının silinip arşiv kaydına alınmasını sağlar. Ancak bu durum, mahkumiyete bağlı olarak diğer kanunlarda öngörülen hak yoksunluklarını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m. 13/A'ya göre, arşiv kaydının tamamen silinebilmesi için bazı durumlarda 'yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı' alınması gerekmektedir. Hükümlünün bu kararı almasında, arşiv kaydının daha erken silinmesi gibi hukuki yararı bulunmaktadır. Bu nedenle mahkeme, mahkumiyetin vaki olmamış sayıldığını belirterek talebi reddetmemeli, talebi 'yasaklanmış hakların iadesi' olarak kabul edip 5352 sayılı Kanun'daki şartların oluşup oluşmadığını araştırmalı ve buna göre bir karar vermelidir. (barandogan.av.tr/.../tck-madde-95-neticesi-sebebiyle-agirlasmis-iskence-sucu.html)