Bir hukuk davasında, tarafların dilekçelerinde dayandıkları ancak mahkemeye sunmadıkları belgelerle ilgili olarak, HMK'nın 139 ve 140. maddeleri uyarınca mahkemenin izlemesi gereken usul nedir? Tarafların bu usule uymamasının yaptırımı ne olur?

Mahkemenin izlemesi gereken usul şudur: 1) Ön inceleme duruşması için gün tespit ederek taraflara davetiye çıkarır. 2) Bu davetiyede, tarafların dilekçelerinde gösterdikleri ancak henüz sunmadıkları belgeleri, davetiyenin tebliğinden itibaren 'iki haftalık kesin süre' içinde mahkemeye sunmaları veya başka yerden getirtilecekse gerekli açıklamayı yapmaları gerektiğini ihtar eder. 3) Ayrıca, bu süre içinde gereğini yapmamaları halinde o delile dayanmaktan 'vazgeçmiş sayılacaklarını' da ihtar eder (HMK m. 139). Ön inceleme duruşmasında, hakim bu ihtara rağmen delillerini sunmayan tarafın, o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verir (HMK m. 140/5). Dolayısıyla, bu usule uymamanın yaptırımı, ilgili delilin artık yargılamada dikkate alınmaması ve ispat faaliyetinde kullanılamamasıdır. Bu, delillerin yargılamanın başında toplanmasını ve tahkikatın sürüncemede kalmasını önlemeyi amaçlayan emredici bir kuraldır. (Kaynak: barandogan.av.tr/.../hmk-madde-191...)