5510 sayılı Kanun kapsamında 'hizmet akdi' ile çalışanların sigortalılığı (m. 4/a) ile 'kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanların' sigortalılığı (m. 4/b) arasındaki temel farkları; prim ödeme yükümlüsü, sigortalılık başlangıcı ve sona ermesi açısından karşılaştırınız.
İki sigortalılık statüsü arasındaki temel farklar şunlardır: 1) Prim Ödeme Yükümlüsü: 4/a sigortalılarında prim ödeme yükümlüsü 'işveren'dir. İşveren, sigortalının ücretinden kendi payını keser ve kendi payını da ekleyerek SGK'ya öder. 4/b sigortalılarında ise prim ödeme yükümlüsü 'sigortalının kendisi'dir. 2) Sigortalılık Başlangıcı: 4/a sigortalılığında başlangıç, fiilen 'çalışmaya başlandığı' tarihtir. 4/b sigortalılığında ise başlangıç, faaliyete göre değişir; örneğin vergi mükellefiyetinin başladığı tarih, şirketin tescil edildiği tarih veya esnaf siciline kayıt tarihi gibi resmi kayıtlara dayanır. 3) Sigortalılığın Sona Ermesi: 4/a sigortalılığı, hizmet akdinin sona erdiği (işten ayrıldığı) tarihte biter. 4/b sigortalılığı ise, vergi mükellefiyetinin sona erdiği, ticari faaliyetin terk edildiği veya şirket ortaklığının sona erdiği tarihte biter. Kısacası, 4/a sigortalılığı fiili ve bağımlı çalışmaya, 4/b sigortalılığı ise resmi kayda dayalı bağımsız faaliyete dayanır.