Bir davanın tarafları, konusu ve sebebi aynı olan önceki bir davanın kesin hükme bağlanmış olması, HMK m. 114/1-i uyarınca olumsuz bir dava şartıdır. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı olarak açılan ve 'inşaatın seviyesi %70 olduğu için tescil şartları oluşmamıştır' gerekçesiyle reddedilen bir tapu iptali ve tescil davasından sonra, inşaatın %95 seviyesine gelmesi üzerine yeniden açılan tapu iptali ve tescil davasında, ilk karar kesin hüküm teşkil eder mi? Hukuk Genel Kurulu'nun bu konudaki yaklaşımını açıklayınız.

Hayır, teşkil etmez. Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/2271 E. sayılı kararında da belirtildiği gibi, kesin hükmün unsurlarından biri de 'dava sebebinin aynı olması'dır. Dava sebebi, davacının hakkını dayandırdığı maddi vakıalardır. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerine dayalı davalar, sürekli bir gelişim ve değişim gösteren bir hukuki ilişkiye dayanır. İlk dava reddedildiğinde, davanın dayandığı maddi vakıa 'inşaatın o anki seviyesi'dir. İnşaat ilerledikten ve tamamlanma oranı arttıktan sonra, davanın dayandığı temel maddi vakıa (inşaat seviyesi) değişmiş olur. Bu yeni durum, yeni bir dava sebebidir. Dolayısıyla, ilk karar, yeni maddi vakıalara dayanılarak açılan ikinci dava için kesin hüküm (res judicata) oluşturmaz. Mahkemenin, inşaatın ulaştığı yeni seviyeyi dikkate alarak işin esasına girmesi ve tescil şartlarının bu yeni duruma göre oluşup oluşmadığını değerlendirmesi gerekir. (Kaynak: barandogan.av.tr/.../hmk-madde-361...)