HMK m. 448'de düzenlenen 'derhal uygulama' ilkesi ne anlama gelir ve 'tamamlanmış işlemler' bu ilkenin neresinde durur? 1086 sayılı HUMK döneminde açılmış bir davada, 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra 'gider avansı' yatırılmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddedilmesi bu ilkeye uygun mudur?

'Derhal uygulama' ilkesi, yeni bir usul kanunu yürürlüğe girdiğinde, bu kanun hükümlerinin, devam etmekte olan davalarda, henüz yapılmamış veya başlamamış usul işlemlerine hemen uygulanması anlamına gelir. Bu ilkenin istisnası 'tamamlanmış işlemler'dir. Eğer bir usul işlemi, eski kanun yürürlükteyken o kanunun kurallarına uygun olarak yapılıp tamamlanmışsa, yeni kanun yürürlüğe girse bile bu işlem geçerliliğini korur. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2017/2723 E. sayılı kararına göre, 1086 sayılı HUMK döneminde dava açılmasıyla birlikte, davanın açılmasına ilişkin işlemler (harç yatırma vb.) tamamlanmış sayılır. 6100 sayılı HMK'nın getirdiği 'gider avansı' (HMK m. 114/g) ise bir dava şartıdır ve davanın açıldığı anda varlığı aranır. Dava, eski kanun döneminde usulüne uygun olarak açıldığı için, sonradan yürürlüğe giren yeni bir dava şartının eksikliği nedeniyle davanın reddedilmesi, 'tamamlanmış işlemleri etkilememe' kuralına aykırıdır. Bu nedenle, mahkemenin bu gerekçeyle davayı reddetmesi hukuka uygun değildir. (Kaynak: barandogan.av.tr/.../hmk-madde-448...)