Bir ceza davasında, sanığın sorgusu yapılmadan, deliller toplandıktan sonra mahkeme, sanığın beraat etmesi gerektiği kanaatine varmıştır. Mahkeme, sanığın yokluğunda davayı bitirip beraat kararı verebilir mi? Hangi kanun maddesi bu duruma olanak tanır ve bu düzenlemenin amacı nedir?

Evet, verebilir. CMK m. 193/2, bu duruma olanak tanır. Bu maddeye göre, 'Sanık hakkında, toplanan delillere göre mahkûmiyet dışında bir karar verilmesi gerektiği kanısına varılırsa, sorgusu yapılmamış olsa da dava yokluğunda bitirilebilir.' Bu düzenlemenin amacı, sanığın lehine olan bir kararın (beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, düşme gibi) verilmesi için, sanığın bulunup sorgusunun yapılmasını beklemenin yaratacağı zaman kaybını ve yargılamanın uzamasını önlemektir. Kanun koyucu, sanığın menfaatine olan bir sonuç ortaya çıktığında, onun sorgusunun yapılmamasının bir hak ihlali oluşturmayacağını, aksine davanın bir an önce sonuçlanmasının sanığın lehine olduğunu kabul etmiştir. Bu durum, 'lekelenmeme hakkı' ve 'makul sürede yargılanma' ilkelerine de hizmet eder. Ancak bu kural, sadece 'mahkumiyet dışındaki' kararlar için geçerlidir; sanığın sorgusu yapılmadan mahkumiyet kararı verilemez.