Bir ceza davasında, sanık hakkında hem uyuşturucu madde ticareti yapmak suçundan hem de kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak suçundan ayrı ayrı soruşturma yürütülmüş ve ticaret suçundan dava açılmıştır. Mahkeme, sanığın eyleminin ticari amaçlı olduğuna dair yeterli delil bulunmadığını, ancak eylemin 'kullanmak amacıyla uyuşturucu madde bulundurmak' suçunu oluşturduğunu tespit etmiştir. Bu durumda mahkeme, sanığı ticaret suçundan beraat ettirip, kullanma suçundan mahkum edebilir mi? (Gaziantep BAM, Karar No: 2016/2)

Hayır, mahkeme bu davada kullanma suçundan mahkumiyet kararı veremez. Bu durumun iki temel nedeni vardır: 1) Davasız Yargılama Olmaz İlkesi (CMK m. 225): İddianame, sadece 'uyuşturucu madde ticareti yapmak' suçundan açılmıştır. Mahkemenin, hakkında dava açılmayan 'kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak' suçundan hüküm kurması, CMK m. 225'e aykırılık teşkil eder. Fiilin hukuki niteliğini değiştirme yetkisi, iddianamedeki fiilin sınırları içindedir; tamamen farklı bir suçtan hüküm kurmayı kapsamaz. 2) Derdestlik/Mükerrer Yargılama Yasağı: Gaziantep BAM'nin 2016/2 sayılı kararında da belirtildiği gibi, sanık hakkında 'kullanmak amacıyla uyuşturucu madde bulundurmak' suçundan zaten ayrı bir soruşturma yürütülmektedir. Aynı fiilden dolayı iki ayrı yargılama yapılamaz (ne bis in idem ilkesi). Bu nedenlerle mahkemenin yapması gereken, sanığı ticaret suçundan delil yetersizliği nedeniyle beraat ettirmektir. Kullanma suçuna ilişkin değerlendirme ise, o suç için yürütülen ayrı soruşturma veya kovuşturmada yapılacaktır.